Nasz wszechświat jest pełen tajemnic.
Astronomowie zawsze próbowali rozszyfrować nocne niebo i uzyskać lepsze zrozumienie kosmosu,
lecz jakie są obecnie najgorętsze tematy w astronomii?
Każdej nocy teleskopy takie jak te należące do ESO
są wykorzystywane do badania całego mnóstwa zagadek astronomicznych.
Poprosiliśmy astronomów, aby określili niektóre z najbardziej ekscytujących kwestii w astronomicznej czołówce.
Naukowcy ci należą do części zespołu, który analizuje tysiące obiektów zaproponowanych co roku do przeprowadzenia obserwacji.
Dbają oni o to, aby teleskopy ESO przeprowadzały jedynie najbardziej interesujący badania.
Jedną z głównych kwestii w kosmologii w tym momencie jest próba zrozumienia ciemnej części wszechświata.
Wiemy, że ciemna strona składa się z dwóch elementów: tak zwanej czarnej materii,
która jest potężną siłą grawitacyjną w naszym wszechświecie, oraz tak zwanej czarnej energii,
która w tajemniczy sposób przyspiesza ekspansję naszego wszechświata każdego dnia.
Jeśli chcemy zrozumieć te dwa ciemne komponenty wszechświata,
wówczas musimy wykonywać naprawdę wielkie
przeglądy nieba, aby zlokalizować ciemną materię i określić, w jaki sposób ciemna energia
zmienia się oraz jak te struktury ciemnej materii z czasem ewoluują.
W zakresie badania galaktyk, jednym z dużych
obszarów nowych badań naukowych są obserwacje bardzo odległych kwazarów, które stanowią ekscytujący obiekt badań.
Dzięki obserwacjom światła z tych odległych kwazarów i badań, jak ono podróżuje do nas na Ziemię
oraz w jakich sposób jest rozpraszane przez chmury gazu i inne obiekty znajdujące się między nami a nimi,
można określić położenie tego gazu między nami a tamtymi kwazarami.
To nowa rozwijająca się dziedzina, która wykorzystuje te informacje, aby określić, jak ten gaz się porusza,
jak kieruję się ku galaktykom zasilając je i tworząc nowe gwiazdy.
Te odległe kwazary mogą pomóc zrozumieć etap we wczesnym rozwoju wszechświata
który nazywamy erą rejonizacji.
Obecny wszechświat był zjonizowany od prawie samego swojego początku u Wielkiego Wybuchu.
Po Wielkim Wybuchu nastąpił okres neutralnego wszechświata.
Nazywamy ten okres wiekami ciemnymi. Po nim nastąpiła rejonizacja.
Dokładnie nie wiemy, co ją wywołało.
Może kwazary. Może galaktyki. Wiele zespołów
poświęca się tym badaniom naukowych.
Kolejny gorący temat to cykl życiowy galaktyki. Galaktyka powstaje z gazu, który koncentruje się
za sprawą grawitacji, tworząc potencjalny świat. Możesz jednak zadać pytanie:
jak metale i inne ciężkie pierwiastki, napotykane w gazach otaczających galaktyki,
a także w ich wnętrzu, dostają się do nich?
Jak przebiega transport tych metali z galaktyk
do ich otoczenia.
Galaktyki nie są jedynymi strukturami, których jeszcze w pełni nie rozumiemy.
Astronomowie także
badają gromady kuliste,
sferyczne grupy gwiazd, które orbitują wokół centrów galaktyk.
Gromady galaktyk dawniej uznawano za jednakowe typy gwiazd,
które narodziły się w tym samym czasie z tą samą metalicznością, których życie było jednakowe.
Jednakże okazało się, że istnieją liczne populacje gwiazd, co oznacza, że albo
urodziły się w różnym okresach lub ich żywot przebiegał inny sposób lub może przybyły z zewnątrz.
Dokładamy starań w celu zrozumienia tego procesu, wokół którego wysnuwa się w tym momencie wiele hipotez.
Pojawia się także wiele pytań na temat tzw. obiektów przemijających.
To obiekty, które wybuchają i tyle.
Chcemy je uchwycić, gdy wybuchają. Istnieją propozycje co do wyboru kandydatów,
aby określić ich położenie i, gdy wybuchają, wiemy, czym były.
Po wybuchu niektórych z nich następuje poświata.
Chcemy to uchwycić za pomocą rozmaitych instrumentów,
aby dowiedzieć się, co dzieje się z nimi potem, gdyż można następnie określić, czym one są.
Szczególnie interesującym typem takiego nietrwałego wydarzenia są
supernowe.
Te oślepiające eksplozje mogą zniknąć z widoku po zaledwie tygodniach,
ale z jakich gwiazd się wywodzą?
Przodkowie supernovej typu Ia są właśnie
tym rodzajem supernowych,
które są ważne dla astronomów,
gdyż uważają oni, iż energia wytworzona podczas takiego wydarzenia jest mniej więcej taka sama dla nich wszystkich.
Dlatego wykorzystywane są w kosmologii
jako świece standardowe.
Wiemy, jak duży jest wszechświat i jak ewoluuje. Wszystko to, dzięki wykorzystaniu tych obiektów
jak kalibratorów odległości. Dostarczają nam takich informacji, lecz nie znamy ich przodków.
Nigdy nie zauważyliśmy gwiazdy przed jej wybuchem w postaci supernowej. To jest to,
czym ludzie się bardzo interesują i poszukujemy ich.
Supernowe nie są jedynymi tajemniczymi obiektami we wszechświecie. W rzeczywistości coraz więcej takich obiektów jest odkrywanych.
Istnieje wiele pasjonujących tematów, którymi zajmują się ludzie w tym momencie.
Niektóre zajmują się supermasywnymi czarnymi dziurami znajdującymi się w centrach galaktyk
i ich związkiem z resztą galaktyki.
Inne zagadnienia związane są
z bardzo małymi i prawie niewidocznymi galaktykami, których istnienie odkryliśmy zaledwie kilka lat temu.
Odkrywanie ich właściwości
to niezwykle trudne wyzwanie. Niektórzy proponują
zajęcie się sprawami, które znamy od lat,
lecz wyjaśnienie fizycznych procesów, które w nich zachodzą jest trudne do określenia.
Wielu astronomów ekscytuje się tym, co odkrywamy dużo bliżej naszej planety.
Uważam, że ekscytujące badania obejmują obserwacje pozasłonecznych planet.
Związane są z nimi dwie kwestie. Pierwszą z nich są
bezpośrednie i pośrednie obserwacje
coraz mniejszych planet krążących wokół coraz bledszych gwiazd.
Zatem poszukujemy planet przypominających Ziemię
wokół gwiazd typu Słońca oraz czerwonych karłów.
Obecnie posiadamy w ESO możliwości badania ich atmosfer
w sposób bezpośredni, co jest niewyobrażalne.
Te tematy są badane przez astronomów na całym świecie z wykorzystaniem światewej klasy urządzeń w posiadaniu ESO.
Wyniki ich badań pogłębią nasze zrozumienie wszechświata.
Transkrypcja ESO; tłumaczenie – Tomasz Kozłowski.