Cześć, witam w specjalnym odcinku ESOcast.
Zbliżając się do 50. rocznicy ESO w październiku 2012 r.
zaprezentujemy osiem specjalnych odcinków
prezentujących pierwsze 50 lat eksplorowania nieba południowego przez ESO.
Dotrzeć z przesłaniem
Stephane Guisard uwielbia gwiazdy.
Nic dziwnego, że uwielbia również północne Chile.
Tutaj widok na Wszechświat jest jednym z najlepszych na świecie.
I nic dziwnego, że uwielbia Europejskie Obserwatorium Południowe.
— Europejskie oko patrzące w niebo.
Stephane jest nagradzanym francuskim fotografem i autorem.
Jest również jednym z Ambasadorów Fotografii w ESO.
W zapierających dech w piersiach zdjęciach potrafi uchwycić pustkę pustyni Atakama,
nowoczesną perfekcję olbrzymich teleskopów,
oraz okazałość nocnego nieba.
Tak jak inni ambasadorzy fotografii z całego świata,
Stephane pomaga szerzyć przesłanie ESO.
Przesłanie ciekawości, zdziwienia i inspiracji,
ogłaszane poprzez współpracę i popularyzację.
Współpraca od zawsze była podstawą sukcesu ESO.
Pięćdziesiąt lat temu,
Europejskie Obserwatorium Południowe
rozpoczęło działalność z pięcioma państwami członkowskimi:
Belgią, Francją, Niemcami, Holandią i Szwecją
Wkrótce przyłączyły się inne europejskie państwa.
Dania w 1967. Włochy i Szwajcaria w 1982. Portugalia w 2001.
Wielka Brytania w 2002.
W ciągu ostatniej dekady Finlandia, Hiszpania, Czechy i Austria
również dołączyły do największej europejskiej organizacji astronomicznej.
Ostatnio Brazylia została piętnastym Krajem Członkowskim
i pierwszym spoza Europy.
Kto wie co przyniesie przyszłość?
Kraje członkowskie wspólnie umożliwiają jak najlepsze prowadzenie badań astronomicznych
w największych na świecie obserwatoriach.
Ma to również dobry wpływ na ich ekonomię.
ESO ściśle współpracuje z przemysłem w Europie i Chile.
Musiały być wybudowane drogi dojazdowe.
Wierzchołki górskie musiały być wyrównane.
Włoskie konsorcjum przemysłowe AES
wybudowało konstrukcję nośną czerech teleskopów VLT.
Każdy z tych teleskopów waży około 430 ton.
Włosi wybudowali również ogromne obudowy teleskopów, każda wysoka jak dziesięciopiętrowy budynek.
Niemiecka firma szklarska Schott wyprodukowała delikatne lustra teleskopu VLT
— o szerokości ponad ośmiu metrów i grubości jedynie dwudziestu centymetrów.
W REOSC we Francji,
lustra zostały wypolerowane z dokładnością milionowej części milimetra,
zanim odbyły długą podróż do Paranal.
W międzyczasie, uniwersytety i instytuty badawcze w całej Europie
budowały czułe kamery i spektrometry.
Teleskopy ESO budowane są za pieniądze podatników.
Twoje pieniądze.
Więc również możesz się nimi cieszyć.
Na przykład, internetowa strona ESO to bogate źródło astronomicznych informacji,
zawierająca tysiące pięknych zdjęć i filmów.
ESO również wydaje magazyny, publikacje prasowe
oraz filmy dokumentalne jak ten, który właśnie teraz oglądasz.
Na całym świecie
Europejskie Obserwatorium Południowe ma swój wkład w wystawy i targi naukowe.
Jest wiele sposobów aby uczestniczyć w odkrywaniu kosmosu!
Czy wiedziałeś, że nazwy dla czterech teleskopów VLT
były wybrane przez chilijską nastolatkę?
17 letnia Jorssy Albanez Castilla
zaproponowała nazwy: Antu, Kueyen, Melipal i Yepun,
oznaczające: Słońce, Księżyc, Krzyż Południa i Wenus w języku Mapuche'ów.
To ważne aby angażować takich uczniów jak Jorssy.
To obszar edukacyjnej działalności ESO,
takiej jak warsztaty i lekcje w szkole.
Gdy planeta Wenus przeszła przed tarczą Słońca w 2004 roku,
dla europejskich uczniów i nauczycieli przygotowany został specjalny program.
W 2009 roku podczas Międzynarodowego Roku Astronomii,
ESO dotarło do milionów uczniów z całego świata.
W końcu dzisiejsze dzieci to astronomowie jutra.
Jednak jeśli mowa o popularyzacji to nic nie wygra z samym Wszechświatem.
Astronomia to nauka wizualna.
Obrazy galaktyk, gromad gwiazd i gwiezdnych żłobków pobudzają naszą wyobraźnię.
Jeśli nie na potrzeby nauki,
to teleskopy ESO wykorzystywane są czasami w kosmicznym programie Gems
— wykonywanie zdjęć jedynie na potrzeby edukacji i popularyzacji.
W końcu zdjęcie jest warte tysiącu słów.
Osoby zainteresowane mogą nawet uczestniczyć w tworzeniu tych oszałamiających zdjęć,
biorąc udział w zawodach zatytułowanych Ukryte Skarby.
W 2010 roku w zawodach tych zwyciężył rosyjski miłośnik astronomii Igor Chekalin.
Jego fenomenalne obrazy powstały na podstawie naukowych danych.
Kraje członkowskie, przemysł i uniwersytety.
Poprzez współpracę na wszelkich możliwych poziomach,
ESO stało się jedną z najlepiej prosperującą organizacją astronomiczną na świecie.
Jej zaangażowanie w kontakt ze społeczeństwem stwarza szansę uczestniczenia w przygodzie.
Wszechświat stoi przed Tobą otworem.
Tutaj Dr J. Kończę specjalny odcinek ESOcast.
Zapraszam ponownie na kolejną kosmiczną przygodę.
ESOcast został wyprodukowany przez ESO, Europejskie Obserwatorium Południowe.
ESO, Europejskie Obserwatorium Południowe,
jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.
Tłumaczenie: Piotr Wychudzki, Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne