Bu bir ESOcast!
Avrupa Güney Gözlemevi ESO'nun
sahne arkasındaki son teknoloji bilimi ve yaşamı,
evsahibimiz Dr j, nam-ı diğer Dr Joe Liske ile nihai sınırları keşfediyoruz.
Merhaba, ESOcast'ın özel bölümüne hoşgeldiniz
Ekim 2012'deki ESO'nun 50. yıldönümüne yaklaşırken
ESO'nun güney gökküresini keşfedişinin 50 yılını anlatan
sekiz özel bölüm sunacağız.
Büyük Yapıları İnşa Etmek
Gökbilim büyük bir bilim dalıdır.
Dışarıda kocaman bir Evren var
ve evrenin keşfi için devasa aletlere ihtiyacımız var.
Bu Palomar Dağı'ndaki 5-metrelik Hale aynalı teleskopu.
Elli yıl önce, Avrupa Güney Gözlemevi kurulurken
dünyadaki en büyük teleskoptu.
ESO'nun Cerro Paranal'daki Çok Büyük Teleskopu şimdi bir son teknoloji harikası.
Tarihteki en güçlü teleskop olarak
İçindeki yaşadığımız Evrenin tüm görkemini gözler önüne seriyor.
Fakat gökbilimciler hedeflerini daha da büyük aletler üzerine kuruyorlar.
Ve ESO bu hayalleri gerçekleştiriyor.
Atacama'da bulunan San Pedro.
Olağanüstü manzaranın ve doğa harikalarının arasında kalan,
bu ilginç kasaba yerli Atacameñolara ve
maceraperest gezginlere evsahipliği yapmaktadır.
Ve tabi ki ESO gökbilimci ve teknisyenlerine.
San Pedro'dan çok uzak olmayan bir yerde, ESO'nun ilk rüya makinesi oluşmaya başlıyor.
Adı ALMA – Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi.
ALMA, Avrupa, Kuzey Amerika ve Doğu Asya ortaklığı projesidir.
Dev bir yakınlaştırıcı mercek gibi çalışıyor.
Birbirine yakın 66 anten bir geniş-açı görüşü sağlıyor.
Aralarındaki uzaklık arttığında, gökyüzünde daha küçük bir alanın çok daha detaylı bir görüntüsünü elde edebiliyor.
Milimetre-altı dalgaboylarında, ALMA evreni farklı dalgaboylarında görmektedir.
Fakat neyi ortaya çıkaracak?
Büyük Patlama'nın başlangıcında Evrendeki ilk gökadaların doğumunu.
Moleküler gazın soğuk ve tozlu bulutlarını
— yeni güneş ve gezegenlerin doğduğu yıldız doğumevlerini.
Ve: evrenin kimyasını.
ALMA organik moleküllerin izini arayacak — bunlar yaşamın yapıtaşlarıdır.
ALMA antenlerinin inşası tüm hızıyla devam ediyor.
Lore ve Otto adlı iki dev taşıyıcı,
tamamlanan antenleri Chajnantor Platosu'na taşıyor.
Deniz seviyesinin 5000 metre üzerinde,
dizge, mikrodalga evrenin eşsiz bir görüntüsünü sağlıyor.
ALMA neredeyse tamamlanmak üzereyken,
ESO'nun bir sonraki rüya makinesi hala birkaç yıl uzakta.
Şuradaki dağı görüyor musunuz?
Orası Cerro Armazones.
Paranal'a çok uzak değil,
burası insanlık tarihindeki en büyük teleskopa ev sahipliği yapacak.
Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu ile tanışın.
Dünyanın gökyüzünü izleyen en büyük gözü.
Yaklaşık kırk metre çapındaki gösterişli aynası
E-ELT basitçe daha önce inşa edilmiş tüm teleskopları gölgede bırakacak.
Neredeyse sekiz yüz bilgisayar kontrollü ayna parçası
Karmaşık optik yapı mümkün olan en keskin görüntüleri sağlamaktadır.
Yaklaşık bir kilise kulesi kadar yüksek bir kubbe.
E-ELT, bir en iyiye ulaşma çabasıdır.
Yine de gerçek harika, tabi ki, dışardaki evrende bulunmaktadır.
E-ELT diğer yıldızların etrafında dolanan gezegenleri ortaya çıkaracak.
Tayfölçeri bio-işaretçilere bakarak,
bu uzaylı dünyalara ait atmosferlerin kokusunu alacak.
Daha da ötesinde, diğer gökadalarda bulunan tekil yıldızları araştıracak.
Komşu şehirlerde bulunan kimselerle ilk kez görüşmeye benziyor.
Kozmik bir zaman makinesi gibi çalışarak,
dev teleskop bizi herşeyin başladığı
milyarlarca yıl öncesine götürecek.
Ve belki de
— gökadaların hızla artan şekilde birbirlerinden uzaklaşmasını
sağlayan gizemli bir gerçek.
Gökbilim büyük bir bilim, ve büyük gizemlerin bilimidir.
Dünya dışında yaşam var mı?
Evrenin kökeni nedir?
ESO'nun yeni canavar teleskopu bunları anlamak için araştırmalarımıza yardımcı olacak.
Henüz orada değiliz, fakat bu uzun sürmeyecek.
Peki sonrası?
Aslında kimse bilmiyor.
Fakat ESO maceraya hazır.
Ben Dr J, ESOcast'ın bu özel bölümünü bitirirken.
Başka bir kozmik macerada tekrar görüşmek üzere.
ESOcast, ESO tarafından hazırlanmaktadır,
Avrupa Güney Gözlemevi
ESO, Avrupa Güney Gözlemevi
gökbilimde en önde gelen hükümetler-arası bilim ve teknoloji organizasyonudur.
Hem yer ve hem uzay-konuşlu gözlemevleri arasında ESO dünyadaki en üretken gözlemevidir.
Uyarlama ESO; çeviri Arif Solmaz