ALMA istražuje kosmičku Meduzu

Koristeći detaljne oči Atacama velikog milimetra / submilimetarskog niza (ALMA) i Veoma Velikog Teleskopa (VLT), astronomi su mapirali intenzivne repove kosmičke meduze: broj čvorova strujanja gasa koji izviruju iz spiralne galaksije nazvane ESO 137-001.

Ovaj nebeski žarnjak je prikazan ovde sa prelepim detaljima. Različiti elementi koji čine ovu sliku, nastali su upotrebom različitih teleskopa. Galaksiju i njenu okolinu je snimio NASA/ESA svemirski teleskop Hubble; repovi koji prate tokove vodonika i vide se u nijansama jarko ljubičaste boje, snimljeni su  instrumentom MUSE postavljenim na VLT; i ALMA je uočila sjajna žarišta emisije ugljen-dioksida iz sistema, koje se pojavljuju u narandžasto-crvenoj boji.

Ovi repovi su prouzrokovani dramatičnom pojavom poznatom kao uklanjanje pritiska ivice. Prostor između galaksija u jatu nije prazan, već je pun materijala koji deluje kao viskozna tečnost. Dok galaksija putuje kroz ovo otporno okruženje, gas se pomera iz galaksije, stvarajući tako lepe, zamršene sisteme kao što je onaj koji se vidi ovde oko ESO 137-001 (koji se nalazi u jatu Norma galaksije). Smer i položaj repa osvjetljavaju se na način na koji se galaksija kreće - sa galaksijama koje obično padaju prema središtu samog jata.

Ova slika nudi prvu mapu visoke rezolucije hladnog molekularnog gasa koji vreba unutar sistema za snižavanje okvirnog pritiska. ESO 137-001 je jedna  od najbližih meduza galaksija Zemlji, a posebno je zanimljiva jer dugački, produženi repovi gasa sadrže karakteristike poznate kao „vatrene kugle“: rafalne formacije zvezda. Precizni mehanizmi koji regulišu način na koji se zvezde formiraju unutar repova meduze su tajanstvene, pa ova mapa pruža novi prozor na uslove potrebne da se nove zvezde formiraju u tako intenzivnim, promenljivim okruženjima.

ALMA sadrži n iz od 66 antena i nalazi se na platou Čajnantor u čileanskoj pustinji Atakama na nadmorskoj visini od 5.000 metara. ALMA posmatra noćno nebo sa ove udaljene lokacije kako bi otkrila tajne kako se Univerzum - i njegovi čudni i divni stanovnici, uključujući ESO 137-001 - formirali i razvijali, otkrivajući više o našem kosmičkom poreklu.


Prevod teksta: Dr. Liliana Gracanin, Institut für Astrophysik, Universitätssternwarte Wien, Austria

Kontakt: liliana.gracanin@uniwie.com

Autorska prava:

O slici

Id:potw1939a
Jezik:sr-latn
Tip:Opservacija
Datum objavljivanja:30. septembar 2019. 06:00
Veličina:3350 x 2291 px

O objektu

Naziv:ESO 137-001
Tip:Local Universe : Galaxy : Type : Spiral
Constellation:Triangulum Australe

Formati slika

Veliki JPEG
2,1 MB

Zumiranje


Wallpapers

1024x768
328,3 KB
1280x1024
493,1 KB
1600x1200
683,3 KB
1920x1200
800,9 KB
2048x1536
1,0 MB

Koordinate

Position (RA):16 13 24.01
Position (Dec):-60° 45' 32.08"
Field of view:2.79 x 1.91 arcminutes
Orijentacija:Sever je 80.9°desno od vertikale

Boje i flteri

OpsegTalasna dužinaTeleskop
Optički
U
275 nmHubble Space Telescope
WFC3
Optički
g
475 nmHubble Space Telescope
ACS
Milimetar
CO21
1.32 mmAtacama Large Millimeter/submillimeter Array
Band 6
Optički
I
814 nmHubble Space Telescope
ACS
Optički
H-alpha
656 nmVery Large Telescope
MUSE

 

Takođe pogledajte