eso1439tr — Görüntülü Bülten

Orta-yaşlı Yıldızların Renkli Toplulukları

26 Kasım 2014

ESO’nun Şili’de bulunan La Silla Gözlemevi’ndeki 2.2-metrelik MPG/ESO teleskopu parlak yıldız kümesi NGC 3532’nin bu zengin renklerle süslenmiş görüntüsünü elde etti. Kümedeki yıldızlardan bazıları halen sıcak mavimsi renklerde ışıldarken, çoğu büyük kütleli yıldız kırmızı dev yıldızlara dönüşerek turuncu renk tonlarında parlamaktadır.

NGC 3532 Karina takımyıldızı doğrultusuna yaklaşık 1300 ışık-yılı uzaklıkta bulunan parlak bir açık kümedir. Resmi olmayan ismiyle Dilek Çeşmesi Kümesi olarak bilinir, ve bir kuyuya atılarak etrafa dağılan gümüş paraları andırmaktadır. Ayrıca Futbol Kümesi olarak da anılmaktadır, ancak bu Atlantik kıtasının hangi bölgesinde yaşadığınıza bağlı olarak değişmektedir. İsmini oval şeklinden almaktadır, rugby oyunu oynayan ülkelelerin vatandaşlarınca bir rugby topuna benzetilmektedir.

Bu çok parlak yıdız kümesi güney yarımküreden çıplak gözle kolayca görülebilmektedir. Fransız gökbilimci Nicolas Louis de Lacaille tarafından keşfedilen küme 1752 yılında Güney Afrika’dan gözlenmiş olup üç yıl sonra 1755 yılında kataloglanmıştır. Tüm gökyüzündeki en dikkat çekici açık yıldız kümelerinden biridir.

NGC 3532’nin gökyüzünde kapladığı alan neredeyse Dolunay’un iki katı kadardır. 1830’larda Afrika’nın güneyinde kaldığı sırada John Herschel tarafından gözlenmiş olup, kümede birçok yıldız çifti bulunmuştur, bu nedenle çift-yıldız-zengini-küme olarak açıklama düşülmüştür. NGC 3532 ayrıca NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu tarafından 20 Mayıs 1990 tarihinde gözlenen ilk kaynaktır. 

Bu yıldız grupları yaklaşık olarak 300 milyon yaşındalar. Bu da onları açık yıldız kümesi ölçümlerine göre orta-yaşlı yıldızlar haline getiriyor [1]. Orta kütledeki küme yıldızları mavi-beyaz renklerde parlamaya devam ederken daha büyük kütleli yıldızlar şimdiden yakıtları olan hidrojen maddelerini tüketerek kırmızı dev yıldızlar haline geldiler. Sonuç olarak küme hem mavi hem de turuncu yıldızlar bakımından zengin bir hale geldi. Aralarında en büyük kütleye sahip olan orjinal kümenin yıldızları ise çoktan yaşamlarının sonuna gelerek uzun süre önce süpernova olarak patladılar. Kümede ayrıca oldukça sönük ve düşük kütleli yıldızlar da bulunuyor ve bunlar daha uzun yaşamakla birlikte sarı ve kırmızı tonlarda parıldıyorlar. NGC 3532 toplamda 400 kadar yıldızdan oluşuyor.

Samanyolu’nun zengin kısımlarından olan bu arkafondaki gökyüzü yıldızlar bakımından oldukça kalabalıktır. Görünür haldeki parıldayan bazı kırmızı gazların yanısıra burada hemen göze çarpmayan toz şeritleri de daha ötedeki yıldızların görüntüsünü engellemektedir. Bunlar muhtemelen kümenin kendisine bağlı değiller çünkü küme çevresindeki maddeyi temizleyecek kadar yaşamış durumda.     

NGC 3532’nin bu görüntüsü ESO’nun La Silla Gözlemevi’ndeki Geniş Alan Görüntüleyicisi ile Şubat 2013’te alınmıştır.

Notlar

[1] Güneş’in birkaç katı kadar kütleye sahip olan yıldızlar sadece birkaç milyon yıl yaşam süresine sahiptirler, Güneş’in on milyar yıl kadar yaşaması bekleniyor ve düşük kütleli yıldızlarınsa yüz milyarlarca yıl — Evren’in şimdiki yaşından çok daha fazla süre.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 39-metre ayna çaplı Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO, Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1439.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1439tr
Adı:NGC 3532
Tür:Milky Way : Star : Grouping : Cluster : Open
Facility:MPG/ESO 2.2-metre telescope
Instruments:WFI

Görüntüler

The colourful star cluster NGC 3532
The colourful star cluster NGC 3532
sadece İngilizce
The location of the bright star cluster NGC 3532 in the constellation of Carina
The location of the bright star cluster NGC 3532 in the constellation of Carina
sadece İngilizce
Wide-field view of the sky around the bright star cluster NGC 3532
Wide-field view of the sky around the bright star cluster NGC 3532
sadece İngilizce

Videolar

Zooming in on the colourful star cluster NGC 3532
Zooming in on the colourful star cluster NGC 3532
sadece İngilizce
The colourful star cluster NGC 3532
The colourful star cluster NGC 3532
sadece İngilizce
Panning across the colourful star cluster NGC 3532
Panning across the colourful star cluster NGC 3532
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...