eso1441tr — Görüntülü Bülten

Messier 47'deki Sıcak Mavi Yıldızlar

17 Aralık 2014

Messier 47'nin bu dikkat çekici görüntüsü ESO'nun Şili'de bulunan La Silla Gözlemevi'ndeki MPG/ESO 2.2-metre teleskopu üzerindeki Geniş Alan Görüntüleyicisi ile alınmıştır. Bu genç açık kümede çoğunlukla parlak mavi yıldızlar yer alsa da, birkaç kırmızı dev yıldız da bulunmaktadır.

Messier 47 Yeryüzü'nden yaklaşık 1600 ışık-yılı uzaklıkta, Pupa takımyıldızı doğrultusunda yer almaktadır. İlk kez İtalyan gökbilimci Giovanni Battista Hodierna tarafından 1654 yılında tespit edilmiş olsa da, Hodierna'nın önceki gözlemlerinden haberi olmayan Charles Messier tarafından sonradan bağımsız olarak keşfi yapılmıştır.

Parlak ve gölmesi kolay olmasına rağmen, Messier 47 en az yoğun açık kümelerden biridir. Diğerleri ile kıyas edildiğinde binlerce yıldız yerine, 12 ışık-yılı genişliğindeki bir alanda sadece 50 civarında yıldız görülmektedir.

Messier 47'nin tespiti her zaman kolay olmamıştır. Aslında Messier tarafından koordinatları yanlış kaydedildiği için yıllarca kayıp olarak düşünülmüştür. Küme daha sonra yeniden keşfedilerek başka bir isim daha almıştır — NGC 2422. Messier 47 ve NGC 2422'nin aslında aynı nesneler olduğu ise 1959 yılında Kanadalı gökbilimci T.F. Morris tarafından anlaşılmıştır.

Buradaki parlak mavi-beyaz yıldızların renkleri onların sıcaklıklarının belirtisidir, daha sıcak olanlar mavi renkte iken, soğuk yıldızlar kırmızı renkte görülürler. Renk, parlaklık ve sıcaklık arasındaki bu ilişki Planck eğrisi ile görselleştirilebilir. Ancak tayf ölçümü ile yapılan renk çalışmaları gökbilimcilere daha çok şey anlatır, bunlar arasında yıldızların dönme hızları ve kimyasal bileşimleri de bulunmaktadır. Görüntüde ayrıca birkaç kırmızı yıldız yer almaktadır — bunlar daha küçük kütleli ve daha uzun yaşayan mavi yıldızlara göre kısa yaşam sürelerinin sonlarında olan kırmızı dev yıldızlardır [1].

Neyse ki Messier 47'nin gökyüzündeki konumu başka bir yıldız kümesine yakın, Messier 46. Messier 47 görece yakın, yaklaşık 1600 ışık-yılı uzaklıkta, ancak Messier 46 yaklaşık 5500 ışık-yılı uzaklıkta bulunuyor ve daha fazla yıldız bulunduruyor, en az 500 kadar. Çok yıldız bulundurmasına rağmen, uzaklığı nedeniyle oldukça sönük görünüyor.

Messier 46 kümesi Messier 47'nin yaşlı kardeşi olarak görülebilir, çünkü biri 300 milyon yıl yaşında iken diğerinin yaşı 78 milyon yıldır. Bu nedenle, Messier 46'nın en büyük kütleli ve en parlak yıldızları çoktan yaşamlarının sonuna gelmiştir ve artık görünür değildirler, bu yüzden küme içerisindeki yıldızların çoğu daha kırmızı görünür ve daha soğuktur. Messier 47'ye ait bu görüntü ESO Kozmik Mücevherler programının bir parçası olarak üretilmiştir [2].

Notlar

[1] Bir yıldızın yaşamı öncelikle kütlesine bağlıdır. Büyük kütleli yıldızlar, bünyelerinde Güneş'ten çok daha fazla madde bulunduranlar, milyon yıl mertebesinde kısa yaşam süresine sahiptirler. Diğer yandan çok daha küçük kütlelere sahip olanlar ise milyarlarca yıl yaşayabilirler. Bir küme içerisinde, tüm yıldızlar aşağı yukarı aynı yaşta ve benzer içeriğe sahip olurlar. Bu nedenle parlak büyük yıldızlar çabucak evrimleşerek kırmızı devlere dönüşürler, yaşamlarının sonuna gelerek yerlerini daha uzun yaşayacak olan daha küçük kütleli ve soğuk yıldızlara bırakırlar.

[2] Bu görüntü ESO’nun Kozmik Mücevherler programı kapsamında elde edilmiştir. Bu, ESO teleskopları kullanılarak gökbilim görüntülerinin eğitim ve hakla ilişkiler amaçlı kullanımı için geliştirilen yeni girişimdir. Program çoğunlukla gökyüzü koşullarının bilimsel gözlemler için uygun olmadığı zamanları, görsel olarak ilginç, merak uyandırıcı ve ilgi çekici cisimlerin fotoğraflarını çekmek için kullanıyor. Toplanan tüm veriler ayrıca ESO’nun bilim arşiviyle profesyonel gökbilimciler için de uygun hale getirilmektedir.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 39-metre ayna çaplı Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
E-posta: @arifsolmaz

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1441.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1441tr
Adı:M 47
Tür:Milky Way : Star : Grouping : Cluster : Open
Facility:MPG/ESO 2.2-metre telescope
Instruments:WFI

Görüntüler

The star cluster Messier 47
The star cluster Messier 47
sadece İngilizce
The bright star clusters Messier 47 and Messier 46 in the constellation of Puppis
The bright star clusters Messier 47 and Messier 46 in the constellation of Puppis
sadece İngilizce
Wide-field view of the bright star clusters Messier 47 and Messier 46
Wide-field view of the bright star clusters Messier 47 and Messier 46
sadece İngilizce

Videolar

Zooming in on the star cluster Messier 47
Zooming in on the star cluster Messier 47
sadece İngilizce
Close up view of the bright star cluster Messier 47
Close up view of the bright star cluster Messier 47
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...