eso1521tr — Görüntülü Bülten

Kozmik Kutlama Kabarcıkları

27 Mayıs 2015

RCW 34 adlı parıldayan bu bulutsunun en parlak bölgesinde bulunan gaz genç yıldızlar tarafından önemli ölçüde ısıtılarak çevredeki soğuk gaz boyunca dışarıya doğru genişlemektedir. Isıtılan hidrojen gaz bulutunun sınırına ulaştığında, kapağı açıldığında dışarıya doğru fırlayan şampanya gibi vakum ortamı ile karşılaştığı sırada dışarıya doğru püskürmektedir — bu sürece şampanya akışı adı verilmektedir.

ESO’nun Şili’deki Çok Büyük Teleskopu (VLT) ile alınan bu yeni görüntüde dikkat çekici biçimde ışıldayan hidrojen gaz bulutları ön tarafta bulunan mavi yıldız topluluğunun arkasında yer almaktadır. Güney gökküresi takımyıldızlarından Vela doğrultusunda bulunan RCW 34 içerisinde bulutların en parlak bölgelerinde gizlenmiş olan büyük kütleli bir grup yıldız yer almaktadır [1]. Bu yıldızların bulutsu üzerinde önemli etkileri vardır. Güçlü mor-ötesi ışımaya maruz kalan gaz — bu bulutsunun merkezinde olduğu gibi — iyonlaşmaya uğrar, yani hidrojen atomları elektronlarını kaybederler.omları elektronlarını kaybederler.

Hidrojen gökyüzü fotoğrafçıları için önemlidir çünkü kendine özgü kırmızı bir renkte ışıldayarak birçok bulutsunun ayırt edilebilmesini sağlar ve ilginç şekillerde güzel görüntülerin ortaya çıkmasına neden olur. Ayrıca şampanya akışı gibi dikkat çekici olayların meydana gelebilmesi için ham maddeyi oluşturmaktadır. Ancak iyonlaşmış hidrojenin gökbilimde önemli başka bir rolü daha vardır:yıldız-oluşum bölgelerine işaret etmektedir. Yıldızlar içeriye doğru çökmekte olan gaz bulutlarınca meydana gelmektedir ve bunlar RCW 34 gibi çok miktarda gaz bulunduran bölgelerde bolca yer almaktadır.Bu nedenle bulutsu, yıldız oluşumu ve evrimini araştıran gökbilimciler için özellikle ilginç hale gelmektedir.

Bulutsuda yer alan çok miktardaki toz, iç kısımlarda bulunan yıldız oluşum bölgelerindeki süreçlerin görülmesini engellemektedir. RCW 34 oldukça yüksek miktarda sönümlenmeye uğramaktadır, yani bu bölgeden gelen görünür ışığın neredeyse tamamı Yeryüzü’ne ulaşamadan soğurulmaktadır. Doğrudan görüntülenemese de, gökbilimciler kırmızı-ötesi teleskopları kullanarak toz boyunca gömülü yıldız kuluçkalarını araştırabilmektedirler.

Kırmızı renklerin arkasına bakıldığında bölgede Güneş’ten çok daha küçük çok miktarda genç yıldızın olduğu ortaya çıkarıldı. Bunların merkezdeki daha yaşlı ve büyük kütleli yıldızların etrafında kümelendiği az bir kısmının ise dış kısımlarda yer aldığı görülüyor. Bu dağılıma göre gökbilimciler bulut içerisinde meydana gelen farklı yıldız oluşumu bölümlerinin gerçekleştiğini düşünüyorlar. İlk aşamada meydana gelen üç dev yıldız etrafında daha düşük kütleli yıldızların oluşmasına neden oldu [2].

Elde edilen görüntü için VLT üzerindeki Odak Daraltıcı ve düşük dağılımlı Tayfölçeri (FORS) aygıtı kullanılmış olup, ESO’nun Kozmik Mücevherler programı [3] kapsamında gözlenmiştir.

Notlar

[1] RCW 34 ayrıca Gum 19 olarak bilinmektedir ve parlak genç yıldız V391 Velorum etrafında kümelenmiştir.

[2] Çok büyük kütleli parlak yıldızların ömürleri kısa sürelidir — milyon yıl mertebesinde — ancak daha küçük kütleli olanların ömürleri Evren’in şu anki yaşından daha uzun sürmektedir.

[3] ESO’nun Kozmik Mücevherler programı ESO teleskopları kullanılarak gökbilim görüntülerinin eğitim ve hakla ilişkiler amaçlı kullanımı için geliştirilen yeni girişimdir. Program çoğunlukla gökyüzü koşullarının bilimsel gözlemler için uygun olmadığı zamanları, görsel olarak ilginç, merak uyandırıcı ve ilgi çekici cisimlerin fotoğraflarını çekmek için kullanıyor. Toplanan tüm veriler ayrıca ESO'nun bilim arşiviyle profesyonel gökbilimciler için de uygun hale getirilmektedir.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com | @arifsolmaz

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1521.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1521tr
Adı:RCW 34, V391 Vel
Tür:Milky Way : Nebula : Appearance : Emission : H II Region
Facility:Very Large Telescope
Instruments:FORS2

Görüntüler

The star forming cloud RCW 34
The star forming cloud RCW 34
sadece İngilizce
The star-forming cloud RCW 34 in the constellation of Vela
The star-forming cloud RCW 34 in the constellation of Vela
sadece İngilizce
Around the star-formation region Gum 19 (RCW 34)
Around the star-formation region Gum 19 (RCW 34)
sadece İngilizce

Videolar

Zooming in on the star forming cloud RCW 34
Zooming in on the star forming cloud RCW 34
sadece İngilizce
Close-up pan across the star forming cloud RCW 34
Close-up pan across the star forming cloud RCW 34
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...