eso1616tr — Görüntülü Bülten

Yıldız Takısının Güzel Bir Örneği

18 Mayıs 2016

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu (VLT) ile alınan bu görüntüde yeni oluşan bir yıldızın oluşumundan arta kalan gaz, parlak mavi yıldızlardan gelen ışıkla besleniyor. Sonuçta LHA 120-N55 adlı, yıldızların ışıldayan bir gaz tabası ile çevrelendiği, dikkat çekici bir renkli salma bulutsusu meydana geliyor. Gökbilimcilerin bu güzel renkli görüntüleri gözleme nedenleri yeni yıldızların geliştiği koşullar hakkında bilgi edinmek.

LHA 120-N55, ya da daha genel ismiyle parıldayan gaz bulutu N55, Samanyolu’nun uydu gökadalarından biri olan, 163 000 ışık-yılı uzaklıklığındaki Büyük Macellan Bulutu’nda yer almaktadır. N55 LMC 4 adı verilen bir süper-dev kürenin ya da süper-kabarcığın içindedir. Süper-kabarcıklar, genellikle yüzlerce ışık-yılı genişliğinde olup, başlangıçta yıldızın çevresinde yer alan gaz ve toz bulutunun, ard arda gelişen yeni oluşan yıldızlardan kaynaklanan şiddetli rüzgârlar ve süpernova patlamalarından geride kalan şok dalgaları ile süpürülmesiyle oluşur.

Bununla birlikte N55’i meydana getiren malzeme, küçük bir gaz ve toz paketi şeklinde geride kalabilmeyi başarmıştır. Süper-kabarcığın içinde kendi başına bir bulutsu olarak kalmakta ve — LH 72 olarak bilinen — parlak mavi ve beyaz yıldız gruplarına ev sahipliği yapmaktadır, ayrıca süper-kabarcığı meydana getiren şiddetli olaydan yüz milyonlarca yıl sonra oluşabilmeyi başarmıştır. LH 72 yıldızları sadece birkaç milyon yıl yaşındadır, bu nedenle N55 etrafındaki uzayı temizleme işinde onların payı henüz yoktur. Bunun yerine yıldızlar bölgedeki ikincil yıldız oluşumunu temsil etmektedirler.

Yeni yıldız nesillerinin oluşması ayrıca görüntüdeki yıldızları çevreleyen renkleri de açıklıyor. Güçlü, mavi-beyaz yıldızlardan gelen yoğun ışıma N55’teki hidrojen atomlarının elektronlarını kopartarak, gazın görünür ışıkta özel bir pembe renkli tonda ışıldamasına neden oluyor. Gökbilimciler parıldayan bu hidrojen gazını gökadalar boyunca gördüklerinde, yeni yıldız oluşumunun izine rastlamış oluyorlar.

N55’teki yıldız-oluşum bölgesinde şimdilik herşey sakin görünse de, büyük değişimler yolda. Birkaç milyon yıl içerisinde, LH 72 grubundaki bazı büyük kütleli ve parlak yıldızlar süpernova şeklinde patlayarak N55’in içeriğini uzaya dağıtacak. Aslında, bir süper-kabarcık içinde bir kabarcık üflenecek, ve yıldızların bitişi ve başlangıcı döngüsü gökadamızın bu yakın komşusunda devam edecek.

Bu yeni görüntü ESO’nun VLT teleskopu üzerindeki Odak Daraltıcı ve düşük dağılımlı Tayfölçeri (FORS2) aygıtı ile alınmıştır. Görüntü, ESO’nun Kozmik Mücevherler programının bir parçası olarak elde edilmiştir. Bu program ESO teleskopları kullanılarak gökbilim görüntülerinin eğitim ve hakla ilişkiler amaçlı kullanımı için geliştirilen yeni girişimdir. Program çoğunlukla gökyüzü koşullarının bilimsel gözlemler için uygun olmadığı zamanları, görsel olarak ilginç, merak uyandırıcı ve ilgi çekici cisimlerin fotoğraflarını çekmek için kullanıyor. Toplanan tüm veriler ayrıca ESO'nun bilim arşiviyle profesyonel gökbilimciler için de uygun hale getirilmektedir.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1616.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1616tr
Adı:LHA 120-N 55
Tür:Local Universe : Nebula : Type : Star Formation
Facility:Very Large Telescope
Instruments:FORS2

Görüntüler

The glowing gas cloud LHA 120-N55 in the Large Magellanic Cloud
The glowing gas cloud LHA 120-N55 in the Large Magellanic Cloud
sadece İngilizce
LHA 120-N55 in the constellation of Dorado
LHA 120-N55 in the constellation of Dorado
sadece İngilizce

Videolar

Zooming in on the glowing gas cloud LHA 120-N55 in the Large Magellanic Cloud
Zooming in on the glowing gas cloud LHA 120-N55 in the Large Magellanic Cloud
sadece İngilizce
Close-up view of the glowing gas cloud LHA 120-N55 in the Large Magellanic Cloud
Close-up view of the glowing gas cloud LHA 120-N55 in the Large Magellanic Cloud
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...