eso1635tr — Görüntülü Bülten

ESO’nun VISTA Teleskopu Gizli Yıldızları Ortaya Çıkardı

05 Ekim 2016

Messier 78 bulutsusuna ait bu yeni görüntüdeki genç yıldızlar çevrelerine mavimsi tonlar saçarken, henüz yeni doğmuş olan kırmızı yıldızlar kozmik tozdan oluşan örtülerinin ardından ışıldamaktalar. Gözle bakmaya kalktığımızda bu yıldızların çoğu tozun ardında kalacaktır, ancak ESO’nun Görsel ve Kırmızı-ötesi Gökbilim Tarama Teleskopu (VISTA) toz içerisinden doğrudan geçebilen yakın kırmızı-ötesi ışığı görebilmektedir. Dev bir el süpürgesine benzeyen teleskop gökbilimcilere yıldızsal ortamları derinlemesine inceleme fırsatı sağlıyor.

Messier 78 ya da M78 iyi çalışılmış bir yansıtma bulutsusu örneğidir. Yaklaşık olarak 1600 ışık-yılı uzaklıkta Avcı takımyıldızı doğrultusunda yer almaktadır. Bu görüntüde Messier 78 mavimsi bir sis şeklinde merkezde yer almaktadır; diğer yansıtma bulutsusu sağ tarafta olup NGC 2071 şeklinde adlandırılmıştır. Messier 78’i 1780 yılında keşfeden Fransız gökbilimci Pierre Mechain’dir. Bununla birlikte, bugün Charles Messier’in Aralık 1780’de kataloğuna 78. sırada eklediği ismiyle bilinmektedir.

ESO’nun La Silla Gözlemevi’nde bulunan Geniş Alan Görüntüleyicisi gibi görünür ışık aygıtlarıyla gözlendiğinde Messier 78 gök mavisi renginde parıldayan karanlık şeritlerle çevrili bir bölge olarak görünmektedir (eso1105). Kozmik toz Messier 78’in merkezinde yer alan genç, mavimsi yıldızlardan yayılan ışığı yansıtmakta ve saçmaktadır, bu nedenle bir yansıtma bulutsusu olarak bilinmektedir.

Karanlık şeritler arka taraflarında kalan görünür ışığı engelleyen kalın toz bulutlarıdır. Bu yoğun, soğuk bölgeler yeni yıldızların oluşumu için temel bölgelerdir. Messier 78 ve çevresindeki kaynaklar radyo dalgaları ve kırmızı-ötesi ışık arasında kalan milimetre-altı ışıkta gözlendiklerinde, örneğin Atacama Öncül Deneyi (APEX) teleskopu ile, paketler halinde ışıldayan aşırı soğuk çevrelerinden (bkz eso1219) sadece biraz daha ılık olan toz tanecikleri gözler önüne serilmektedir. Sonunda kütleçekim kuvveti altında büzülerek bir araya gelen bu paketler ısınarak yeni yıldızları meydana getireceklerdir.

Elekromanyetik tayfta görünür ve milimetre-altı ışığın arasında bulunan yakın-kırmızı-ötesi kısım Görünür ve Kırmızı-ötesi Gökbilim Tarama Teleskopu (VISTA) ile gözlendiğinde gökbilimcilere önemli bilgiler sağlamaktadır. Tozlu yansımaların ötesinde ve örtücü maddenin ince kısımlarınca Messier 78 içerisindeki parlak yıldızsal kaynaklar VISTA ile gözlenebilmektedir. Bu görüntünün merkezinde HD 38563A ve HD 38563B adlı iki mavi süper-dev yıldız parlak bir şekilde ışıldamaktalar. Sağ tarafa doğru, yine NGC 2071’i aydınlatan süper-dev yıldız HD 290861 görülebilmektedir.

Büyük, mavi, sıcak yıldızların yanı sıra VISTA bölgeye dağılmış olan kozmik toz içerisinde henüz yeni oluşmakta olan ve görüntüde kırmızımsı ve sarı renkte açıkça seçilebilen birçok yıldızı da görebilmektedir. Bu renkli yeni yıldızlar NGC 2071’in çevresindeki toz bantları içerisinde ve görüntünün soluna doğru yayılan toz izi boyunca bulunabilir. Bunlardan bazıları T Tauri türü yıldızlardır. Görece parlak olsalar da, merkezlerinde gerçekleşen çekirdek birleşmesi reaksiyonları için yeterince sıcaklığa ulaşmamışlardır. Onlarca milyon yıl içerisinde, tam bir yıldız haline gelerek Messier 78 bölgesini aydınlatan yıldızların yanında yerlerini alacaklardır.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1635.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1635tr
Adı:M 78, Messier 78
Tür:Milky Way : Nebula : Type : Star Formation
Milky Way : Nebula : Appearance : Emission : H II Region
Facility:Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy
Instruments:VIRCAM

Görüntüler

VISTA views Messier 78
VISTA views Messier 78
sadece İngilizce
Messier 78: a reflection nebula in Orion
Messier 78: a reflection nebula in Orion
sadece İngilizce
Comparisons between parts of the Messier 78 region in visible and infrared light
Comparisons between parts of the Messier 78 region in visible and infrared light
sadece İngilizce

Videolar

Zooming into VISTA’s view of Messier 78
Zooming into VISTA’s view of Messier 78
sadece İngilizce
Panning across VISTA’s view of Messier 78
Panning across VISTA’s view of Messier 78
sadece İngilizce
Infrared/visible-light cross-fade views of Messier 78
Infrared/visible-light cross-fade views of Messier 78
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...