eso1722tr — Kurumsal Bülten

Şili’deki MASCARA’nın Gözleri Açıldı

19 Temmuz 2017

ESO Haziran 2016’da MASCARA istasyonunun güney gökküresindeki gökyüzünün mükemmel gözlem koşullarından yararlanması ve Şili’deki La Silla Gözlemevi’ne kurulabilmesi için Leiden Üniversitesi ile bir anlaşmaya vardı. İstasyon şimdi ilk test gözlemlerini gerçekleştirmiş durumda.

Şili’deki MASCARA istasyonu gözlemlerine başlamış olan ikinci yerdir; ilk istasyon kuzey yarımkürede Kanarya Adaları’ndaki La Palma adasında yer alan Roque de los Muchachos Gözlemevi’nde bulunmaktadır. Her bir istasyon bulunduğu yerden neredeyse görülebilir tüm gökyüzünü gözleyecek sıcaklık kontrollü bir kubbe içerisinde yer alan kameralar takımından oluşmaktadır [1].

Tüm gökyüzünü gözleyebilmek için hem kuzey hem de güney yarımkürede istasyonlara ihtiyaç vardır,” diyor Leiden Üniversitesi’nden MASCARA proje yürütücüsü Ignas Snellen. “Şimdi La Silla’da yerini alan ikinci istasyon sayesinde tüm gökyüzündeki neredeyse bütün parlak yıldızları görüntüleyebiliriz.

Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nde üretilen MASCARA, gezegen-avcısı bir alettir. Küçük ve düşük-maliyetli tasarımı mütevazı görünse de, yenilikçi, esnek ve oldukça sağlam bir yapıya sahiptir. Standart bileşenlere sahip beş dijital kameradan oluşan bu küçük gezegen avcısı binlerce yıldızın parlaklığını tekrar tekrar ölçmekte ve önünden geçen gezegenin yıldız ışığında meydana getirdiği küçük değişimleri takip eden bir yazılım kullanmaktadır.

Bu ötegezegen keşif yöntemine geçiş ışık-ölçümü adı verilmektedir. Gezegenin boyutları ve yörüngesi bu yöntemle doğrudan belirlenebilmekte ve çok parlak sistemlerde gezegenin atmosferi de ESO’nun Çok Büyük Teleskopu gibi büyük teleskoplarla yapılan daha sonraki gözlemlerle incelenebilmektedir.

MASCARA’nın temel amacı şu anda uzaydan ya da yer-konuşlu taramalarla tespit edilmemiş, gökyüzündeki en parlak yıldızların etrafındaki ötegezegenleri bulmaktır. MASCARA’nın hedef popülasyonunu çoğunlukla “sıcak Jüpiterler” oluşturmaktadır — fiziksel olarak Jüpiter’e benzeyen ancak yıldızlarına çok yakın yörüngelerde dolanan, dolayısıyla yüksek yüzey sıcaklığına ve sadece birkaç saatlik yörünge dönemlerine sahip olan büyük dünyalar. Dikey hız ötegezegen tespit yöntemi sayesinde ev sahibi yıldızları üzerinde belirgin ölçüde kütleçekimsel etkileri olan çok sayıda sıcak Jüpiter keşfedilmiştir.

Dikey hız yöntemi ile keşfedilmiş olan gezegenlerden pek birşey öğrenemiyoruz, çünkü bu yaşlı gezegenlerden gelen ışığı ev sahibi yıldızın ışığından ayırt edebilmek için çok daha belirgin kalitede doğrudan görüntüleme teknikleri gerekiyor,” diyor Snellen. “Buna karşın, yıldızlarının önünden geçiş yapan gezegenlerin özellikleri rahatlıkla belirlenebilmektedir.

MASCARA’nın aynı zamanda süper-Dünyalar ve Neptün-boyutlu gezegenleri keşfetme potansiyeli de bulunuyor. Projenin gelecekte yapılacak olan ötegezegen sınıflandırma gözlemleri ve özellikle ayrıntılı gezegen atmosferi gözlemleri için en parlak yakın hedeflerden oluşan bir katalog sağlaması bekleniyor.

Notlar

[1] MASCARA 8.4 kadire kadar olan yıldızları görüntüleyebilecek — açık ve karanlık bir gecede çıplak gözle görülebilecek en sönük yıldızdan ortalama on kat daha sönük kaynaklar. Tasarımı nedeniyle, diğer gözlem aletlerine göre hava koşullarına daha az duyarlı olan MASCARA ile gökyüzü parçalı bulutlu olsa bile gözlem yapılabileceğinden, gözlem süresi genişleyebilmektedir.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Aşırı Büyük Teleskopu, ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara) ve Çağ Üniversitesi – Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi’nden (Mersin) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi, Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +903246514800
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Ignas Snellen
Leiden Observatory
Postbus 9513, 2300 RA Leiden, The Netherlands
E-posta: snellen@strw.leidenuniv.nl

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1722.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1722tr
Adı:MASCARA
Tür:Unspecified : Technology : Observatory : Instrument
Facility:Multi-site All-Sky CAmeRA

Görüntüler

MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
sadece İngilizce
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
sadece İngilizce
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
sadece İngilizce
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
sadece İngilizce
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
sadece İngilizce
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
MASCARA planet hunting system at ESO’s La Silla Observatory
sadece İngilizce

Videolar

ESOcast 117 Light: Eyes Wide Open for New Exoplanet Hunter (4K UHD)
ESOcast 117 Light: Eyes Wide Open for New Exoplanet Hunter (4K UHD)
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...