eso1723tr — Bilim Bülteni

Üç Yıldızlı Şehrin Öyküsü

27 Temmuz 2017

ESO’nun VLT Tarama Teleskopu ile alınan yeni gözlem verilerini kullanan gökbilimciler Avcı Bulutsu Kümesi içinde üç farklı yıldız topluluğu keşfetti. Bu beklenmedik keşif bu tür kümelerin nasıl oluştuklarını anlamak için oldukça değerli bakış açıları sağlıyor. Burada yıldız oluşumlarında bir artış yaşandığı ve her oluşumun da daha önce düşünülenden çok daha hızlı bir şekilde gerçekleştiği görülüyor.

ESO’nun VLT Tarama Teleskopu (VST) üzerinde bulunan geniş-alan optik kamerası OmegaCAM ile alınan bu yeni görüntüde dikkat çekici Avcı Bulutsusu ve beraberinde genç yıldızlardan oluşan küme ayrıntılı bir şekilde görülüyor. Yaklaşık 1350 ışık-yılı uzaklığı ile bu nesne hem düşük hem de yüksek kütleli yıldızlar içeren en yakın yıldız doğumevlerinden biridir [1].

Ancak burası hoş bir görüntüden ötesini içeriyor. ESO gökbilimcisi Giacomo Beccari liderliğindeki bir ekip Avcı Bulutsu Kümesi’ndeki tüm yıldızların parlaklık ve renklerini hassas bir şekilde ölçmek için eşsiz kalitedeki verileri kullandı.Renk ölçümleri sayesinde yıldızların kütleleri ve yaşları belirlenebildi. Gökbilimcileri şaşırtan şey, verilerin farklı seviyede üç farklı yaşı ortaya çıkmasıydı.

Verilere ilk kez baktığımda bir gökbilimcinin yaşamında bir ya da iki kez gerçekleşebilecek ‘Vay canına!’ anlarından biriydi,” diyor sonuçları aktaran makalenin baş yazarı Beccari. “OmegaCAM görüntülerinin inanılmaz kalitesi hiç şüphesiz Avcı’nın merkezinde üç farklı yıldız topluluğu gördüğümüzü gözler önüne seriyordu.

ESO Garching’ten eş-yazar Monika Petr-Gotzens şöyle devam ediyor, “Bu oldukça dikkat çekici. Burada şahit olduğumuz şey, kümedeki yıldızların başlangıçta hep birlikte oluşmadıkları. Bu da kümelerdeki yıldızların nasıl oluştuklarına dair anlayışımızın düzeltilmesi gerektiği anlamına geliyor.

Gökbilimciler bazı yıldızların farklı renklerinin, farklı yaşları yaşları göstermesi yerine gizli kalmış yoldaş yıldızlara sahip olma olasılıklarını da dikkatlice inceledi, çünkü bunlar yıldızları olduğundan daha parlak ve kızılımsı gösterebilirler. Ancak bu fikir çiftlerin oldukça farklı özellikler sergilemesini gerektirir ki, bu da daha önce hiç gözlenmemiştir. Yıldızlara dair diğer ölçümler, örneğin dönme hızları ve tayfları da farklı yaşlarda olduklarının birer kanıtı olarak görülüyor [2].

Henüz tam olarak bu yıldızların çift olmadıklarını söyleyemesek te, burada gördüklerimizin, üç milyon yıldan daha kısa bir sürede birbiri ardına meydana gelmiş üç yıldız nesli olduğunu kabul etmek çok daha doğru görünüyor,” diyor son olarak Beccari.

Yeni sonuçlar Avcı Bulutsu Kümesi’ndeki yıldız oluşumunda bir artış olduğunu ve bunun daha önce düşünüldüğünden daha hızlı gerçekleştiğini güçlü bir şekilde gösteriyor.

Notlar

[1] Avcı Bulutsusu MPG/ESO 2.2-metrelik teleskop ile görünür ışık (eso1103) ile VISTA (eso1701) ve Çok Büyük Teleskop üzerindeki HAWK-I aygıtı ile (eso1625) kırmızı ötesi görüntüleri olmak üzere ESO’nun birçok teleskopu ile incelenmiştir.

[2] Grup ayrıca üç farklı neslin farklı hızlarda döndüklerini de buldu — en genç olanlar en hızlı dönerken, en yaşlıları en yavaşlarıydı. Bu senaryoya göre, yıldızlar birbiri ardınca kısa bir sürede oluştular, yaklaşık üç milyon yıllık bir süre içerisinde.

Daha fazla bilgi

Bu araştırma G. Beccari ve arkadaşlarınca kaleme alınan “A Tale of Three Cities: OmegaCAM discovers multiple sequences in the color­ magnitude diagram of the Orion Nebula Cluster,” başlıklı bir makale olarak Astronomy & Astrophysics adlı dergide yayımlanmak üzere sunulmuştur.

Araştırma ekibinde G. Beccari, M.G. Petr-Gotzens and H.M.J. Boffin (ESO, Garching bei München, Almanya), M. Romaniello (ESO; Excellence Cluster Universe, Garching bei München, Almanya), D. Fedele (INAF-Osservatorio Astrofisico di Arcetri, Firenze, İtalya), G. Carraro (Dipartimento di Fisica e Astronomia Galileo Galilei, Padova, İtalya), G. De Marchi (Science Support Office, European Space Research and Technology Centre (ESA/ESTEC), Hollanda), W.J. de Wit (ESO, Santiago, Şili), J.E. Drew (School of Physics, University of Hertfordshire, BK), V.M. Kalari (Departamento de Astronomía, Universidad de Chile, Santiago, Şili), C.F. Manara (ESA/ESTEC), E.L. Martin (Centro de Astrobiologia (CSIC-INTA), Madrid, İspanya), S. Mieske (ESO, Chile), N. Panagia (Space Telescope Science Institute, ABD); L. Testi (ESO, Garching); J.S. Vink (Armagh Observatory, BK); J.R. Walsh (ESO, Garching); ve N.J. Wright (School of Physics, University of Hertfordshire; Astrophysics Group, Keele University, BK) yer almaktadır.

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Aşırı Büyük Teleskopu, ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara) ve Çağ Üniversitesi – Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi’nden (Mersin) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi, Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +903246514800 (1250)
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Giacomo Beccari
ESO
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6195
E-posta: gbeccari@eso.org

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1723.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1723tr
Adı:Orion Nebula
Tür:Milky Way : Nebula : Appearance : Emission : H II Region
Facility:VLT Survey Telescope
Science data:2017A&A...604A..22B

Görüntüler

The Orion Nebula and cluster from the VLT Survey Telescope
The Orion Nebula and cluster from the VLT Survey Telescope
sadece İngilizce
The jewel in Orion’s sword
The jewel in Orion’s sword
sadece İngilizce
The Orion Nebula showing three populations of young stars
The Orion Nebula showing three populations of young stars
sadece İngilizce

Videolar

ESOcast 118 Light: A Tale of Three Stellar Cities (4K UHD)
ESOcast 118 Light: A Tale of Three Stellar Cities (4K UHD)
sadece İngilizce
Zooming in on the Orion Nebula
Zooming in on the Orion Nebula
sadece İngilizce
Panning across the Orion Nebula
Panning across the Orion Nebula
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...