Interferometria

The principle of interferometryCo do zasady, im większe zwierciadło teleskopu, tym dokładniejsze szczegóły można dostrzec. Techniki takie jak optyka adaptatywna oraz optyka aktywna, obie wykorzystywane przez ESO, są w stanie udostepnić pełem potencjał wielkich zwierciadeł. Optyka adaptatywna pomaga w niwelowaniu efektów turbulencji atmosferycznych, natomiast użycie optyki aktywnej stabilizuje główne 8,2-metrowe zwierciadła teleksopu VLT. Obie techniki pozwalają Teleskopom Głównym VLT na rozróżnianie szczegółów na poziomie 50 milisekund łuku, co odpowiada rozmiarowi monety dwa euro widzianej z dystansu 100 km. Zdolność teleskopu do rozróżniania szczegółów nazywana jest rozdzielczością.

Ciągłe zwiększanie rozmiaru zwierciadeł teleskopów nie jest łatwym zadaniem, więc astronomowie stosują nową technologię, aby dojrzeć jeszcze dokładniejsze szczegóły: interferometrię. Ta technika obserwacyjna łączy światło otrzymywane przez dwa lub więcej teleskopów i pozwala im pracować jako jeden instrument odpowiadający średnicy zwierciadła równej odległości pomiędzy teleskopami.

The VLTI tunnelsInżynierowie zaprojektowali VLT tak, aby mógł być używany także jako interferometr. Oprócz czterech 8,2-metrowych Teleskopów Głównych, zbudowano cztery ruchome 1,8-metrowe Teleskopy Pomocnicze, co tworzy razem interferometr VLTI (Very Large Telescope Interferometer - Interferometr Bardzo Dużego Teleskopu). Teleskopy Pomocniczne mogą być przemieszczane pomiędzy 30 stacjami i obecnie są w stanie formować dla interferometrii grupy dwóch lub trzech.

Złożony system zwierciadeł przenosi światło z różnych teleskopów do instrmentów astronomicznych, gdzie jest łączone i przetwarzane. To zadanie wymaga niesamowitej sprawności technicznej - tory światła muszą być utrzymywane z dokładnością 1/1000 nm n dystansie kilkuset metrów. W przypadku Teleskopów Głównych odpowiada to zwierciadłu o średnicy do 130 metrów, a przy zastosowaniu Teleskopów Pomocnicznych można osiągnąć odpowiednik zwierciadła o średnicy do 200 metrów. To 25 razy lepiej niż zdolność rozdzielcza pojedynczego Teleskopu Głównego VLT.

VLTI daje astronomom możliwość badania obiektów niebieskich w niespotykanych detalach. Można dostrzec szczegóły na powierzchniach gwiazd, a nawet badań bliskie otoczenie czarnej dziury. VLTI pozwala naukowcom na uzyskiwanie najostrzejszych obrazów gwiazd, z rozdzielczością 4 milisekund łuku. Odpowiada to dostrzeżeniu główki śruby z odleglości 300 km.Using interferometry